Amakuru
U Rwanda rugiye kwifashisha drones mu kuzimya inkongi z’umuriro

2026 Ukwakira 20

U Rwanda ruri gutegura gahunda yo kwifashisha indege zitagira abapilote zizwi nka drones mu kuzimya inkongi z’umuriro, mu rwego rwo kongera ubushobozi bwo guhangana n’izi mpanuka zimaze guteza igihombo gikomeye mu gihugu.
Amakuru dukesha IGIHE avuga ko ibi byatangajwe na SP (Rtd) Ruboneza Nkorerimana, ukora mu Ishami rishinzwe Politiki n’Umutekano muri Minisiteri y’Umutekano mu Gihugu, mu kiganiro yagiranye na RBA.
Yavuze ko Leta iri gukomeza gushaka uburyo bwo kongera ibikoresho n’ubushobozi bwo guhangana n’inkongi z’umuriro, mu gihe imibare igaragaza ko zikomeje kugaragara mu bice bitandukanye by’igihugu.
Inkongi z’umuriro zimaze kurenga 400 muri uyu mwaka
Kuva umwaka wa 2026 watangira, mu Rwanda hamaze kuba inkongi z’umuriro zirenga 400. Izi mpanuka zikomeje guteza impungenge kubera ingaruka zigira ku buzima bw’abantu, inyubako n’ibindi bikorwa by’ubukungu.
Mu minsi ishize, inkongi y’umuriro yibasiye inyubako ya GOICO Plaza iherereye mu Mujyi wa Musanze, yangiza ibicuruzwa byari bifite agaciro ka miliyari zisaga 30 Frw. Iyo nyubako ubwayo yari yarashowemo amafaranga agera kuri miliyari 17 Frw.
Ibi bigaragaza ubukana bw’igihombo gishobora guterwa n’inkongi y’umuriro, cyane cyane iyo yibasiye inyubako z’ubucuruzi n’ahandi habikwa ibintu bifite agaciro kanini.
Ibigo birenga 71 bimaze guhugurwa
SP (Rtd) Ruboneza yavuze ko Leta iri gushyira imbaraga mu guhugura abantu ku buryo bwo gukumira inkongi z’umuriro no kumenya uko bakwitwara mu gihe zibaye.
Yagaragaje ko kuva muri Kamena 2026, ibigo bya Leta birenga 71 n’abakozi barenga 2.880 bamaze guhugurwa ku bijyanye no guhangana n’inkongi z’umuriro.
Yongeyeho ko aya mahugurwa azakomereza no mu bigo byigenga, akazagezwa mu bice bitandukanye by’Intara kugira ngo abantu benshi barusheho kumenya uko bakwirinda inkongi n’uko bakwitwara mu gihe zibaye.
Buri karere karifuza kugira ubushobozi bwo kuzimya umuriro
Nubwo u Rwanda rusanzwe rufite ibikoresho byo kuzimya inkongi z’umuriro, Minisiteri y’Umutekano mu Gihugu igaragaza ko hakiri icyuho mu bikoresho bihari, hakenewe n’ibindi byunganira ibyari bisanzwe bikoreshwa.
Ruboneza yavuze ko igihugu gifite amakamyo azimya umuriro akorera mu Mujyi wa Kigali no mu Ntara, ariko ko intego ari uko buri karere kagira ubushobozi buhagije bwo guhangana n’izi mpanuka.
Ati: “Ukurikije ubushobozi bw’igihugu, ibikoresho birahari, nubwo bitaraba uko tubyifuza, dufite amakamyo azimya umuriro, mu Mujyi wa Kigali no mu Ntara. Ariko icyifuzo ni uko buri karere kaba gafite ubushobozi bwihagije bwo kuzimya umuriro.”
Drones zitezweho kongera ubushobozi bwo kuzimya inkongi
Mu ngamba ziteganywa zo kongera ubushobozi bwo guhangana n’inkongi z’umuriro, harimo no kugura indege zitagira abapilote zizifashishwa muri ibyo bikorwa.
Ruboneza yavuze ko iki gitekerezo kiri muri gahunda yo gukomeza kongera ibikoresho uko ubushobozi bw’igihugu buzagenda buboneka.
Ati: “Uko ubushobozi buzagenda butera imbere, ubu hari gahunda yo kuba twabona drone zizimya umuriro, mu minsi iri mbere zizaba zihari, ndetse uko ubushobozi buzagenda bwiyongera n’ibindi bizagurwa.”
Icyakora, mu makuru yatangajwe ntiharagaragazwa igihe nyacyo izo drones zizatangirira gukoreshwa, umubare wazo uzagurwa cyangwa amafaranga azazitangwaho.
Inkongi z’umuriro zahitanye abantu 28 mu myaka itanu
Imibare yatangajwe na Minisiteri y’Umutekano mu Gihugu igaragaza ko mu myaka itanu ishize, mu Rwanda habaye inkongi z’umuriro 1.380 zahitanye abantu 28.
Izo nkongi zangije kandi inyubako z’ubucuruzi, ahakorerwa ubukorikori, ibinyabiziga n’indi mitungo itandukanye.
Gahunda yo kwifashisha drones, kongera ibikoresho byo kuzimya umuriro no guhugura abantu ni zimwe mu ngamba ziteganyijwe mu kongera ubushobozi bwo guhangana n’izi mpanuka.
Nubwo hateganywa ikoranabuhanga rishya, gukumira inkongi, gukoresha neza ibikoresho by’amashanyarazi no kumenya uko umuntu yitwara mu gihe umuriro utangiye ni ingenzi mu kugabanya ingaruka z’izi mpanuka.



