U Burusiya na Ukraine byatangaje ko porogaramu za telefoni zikoreshwa mu kumenyesha abaturage ibyago bishobora kubageraho zagabweho ibitero by’ikoranabuhanga, bituma hari abahabwa ubutumwa bw’ibinyoma buburira ku bitero bya kirimbuzi, ibitero by’imiti n’indi miriro.
Ku cyumweru, tariki ya 1 Ugushyingo 2026, porogaramu ya Ukraine izwi nka Air Alert, ikoreshwa mu kumenyesha abaturage ibitero by’indege n’ibindi byago, yatanze ubutumwa butari ukuri ku mutekano mu bice bitandukanye by’igihugu.
Ingabo zirwanira mu kirere za Ukraine zavuze ko iyo porogaramu ishobora kuba yaragabweho igitero cy’ikoranabuhanga. Mu butumwa bwagaragaye harimo ibiburira ku kuba Kyiv n’ahandi hari ibyago by’imirasire, ibitero by’imiti n’imirwano mu mihanda.
Hari n’ubutumwa bwavugaga ko u Burusiya bwakoresheje misile ya Oreshnik ishobora kugendera ku muvuduko ukabije.

Ingabo za Ukraine zahise zisobanura ko nta kibazo cy’imirasire cyari gihari, zisaba abaturage gutuza no gukurikiza amakuru atangazwa n’inzego zemewe.
Minisiteri ishinzwe ikoranabuhanga muri Ukraine yatangaje ko porogaramu ya Air Alert yahagaritswe by’agateganyo mu gihe abahanga mu by’ikoranabuhanga barimo kugerageza gukemura ikibazo.
Abayobozi bavuze ko ubutumwa bwoherezwaga kuri iyo porogaramu butari buhuye n’ukuri, ariko ko izindi nzira zo kumenyesha abaturage ibyago zakomeje gukora.
Muri zo harimo za sireni zishyirwa ku nyubako zitandukanye, ubutumwa bwo kuri telefoni n’andi makuru atangwa n’inzego zishinzwe umutekano.
Ukraine yakanguriye abaturage kutagira ubwoba cyangwa gukwirakwiza ubutumwa budafite gihamya, ahubwo bagakurikira amakuru atangwa n’ingabo n’izindi nzego zibifitiye ububasha.

Ikigo cya Ukraine gishinzwe itumanaho n’itangazamakuru mu bihe by’ibibazo, SPRAVDI, cyashinje u Burusiya kuba inyuma y’icyo gitero. Icyakora, kugeza ubu nta bimenyetso byigenga byari byatangajwe byemeza uwagikoze.
Nyuma y’amasaha make Ukraine itangaje ikibazo cyabaye kuri porogaramu yayo, Minisiteri y’Ubutabazi n’Ibikorwa by’Ibihe by’Ibiza mu Burusiya na yo yatangaje ko porogaramu yayo ya telefoni yagabweho igitero gikomeye cy’ikoranabuhanga.
Ibiro ntaramakuru bya Leta y’u Burusiya, TASS, byatangaje ko icyo gitero cyatumye abaturage bahabwa amakuru y’ibinyoma.
Iyo porogaramu ikoreshwa mu kumenyesha abaturage ibyago birimo ibitero bya drones n’ibindi bintu bishobora gushyira ubuzima bwabo mu kaga.

Minisiteri y’Uburusiya yavuze ko inzobere zarimo gukora kugira ngo iyo porogaramu isubire gukora neza, ariko ntiyasobanuye mu buryo burambuye ubutumwa bw’ibinyoma bwari bwoherejwe cyangwa ngo itangaze uwakekwagaho icyo gitero.
Uburusiya ntibwari bwashinje ku mugaragaro Ukraine cyangwa ikindi gihugu kuba inyuma y’icyo gitero.
Nubwo ibibazo byabaye kuri izo porogaramu byakurikiranye mu gihe gito, ntiharamenyekana niba byari bifitanye isano cyangwa niba byari ibikorwa bibiri bitandukanye.
Ibi bibaye mu gihe u Burusiya na Ukraine bikomeje intambara yatangiye muri Gashyantare 2022, aho ibitero by’ikoranabuhanga byagiye bikoreshwa mu guhungabanya itumanaho, ibikorwa remezo n’itangwa ry’amakuru.

Guhungabanya porogaramu ziburira abaturage bishobora guteza akaga gakomeye, kuko abantu bazikoresha bashobora gufata ibyemezo by’ubuzima bwabo bashingiye ku makuru atari yo, cyangwa bakirengagiza ubutumwa bw’ukuri kubera kubura icyizere.
Abayobozi b’impande zombi bakomeje gushishikariza abaturage gukoresha izindi nzira zemewe zo gukurikirana amakuru y’umutekano mu gihe porogaramu zabo zitarasubira gukora neza.





