Minisitiri w’Intebe wa Israel, Benjamin Netanyahu, n’umunyapolitiki bahanganye na we, Gadi Eisenkot, buri wese yagaragaje ko ashaka kuyobora igihugu nyuma y’amatora yabaye ku wa 27 Ukwakira 2026, ariko ibarura ry’amajwi ry’ibanze ryagaragaje ko nta ruhande rwari rwabonye ubwiganze bukenewe kugira ngo rushyireho guverinoma.
Mu nkuru yatangajwe na Reuters hagaragajwe ko Netanyahu yasabye ko hashyirwaho guverinoma ikomeye ishingiye ku mashyaka, mu gihe Eisenkot we yavuze ko abaturage batifuzaga ko Netanyahu akomeza kuba Minisitiri w’Intebe, amusaba kuva muri politiki.
Nta n’umwe muri aba banyapolitiki wari watangazwa ko yatsinze amatora burundu, kuko ibarura ry’amajwi ryari rigikomeje.
Amatora yasize amashyaka adafite ubwiganze busobanutse
Amatora yo muri Israel yagaragaje ihangana rikomeye hagati y’ihuriro ry’amashyaka ashyigikiye Netanyahu n’iry’abatavuga rumwe na we.
Ubushakashatsi bwakozwe nyuma yo gutora, buzwi nka exit polls, bwatangajwe n’ibitangazamakuru Kan 11 na Channel 13 bwagaragaje ko impande zombi zishobora kubona imyanya 51 kuri 51.
Channel 12 yo yagaragaje ko ihuriro riyobowe n’ishyaka Likud rya Netanyahu rishobora kubona imyanya 52, mu gihe irihanganye na ryo ryabona 49.
Icyakora, nta na rimwe muri ayo mabarura ryagaragazaga uruhande rushobora kubona imyanya 61 ikenewe kugira ngo rugire ubwiganze mu Nteko Ishinga Amategeko ya Israel, igizwe n’imyanya 120.
Ibi byasize igihugu gishobora kwinjira mu biganiro birebire hagati y’amashyaka agamije kureba uko yakwifatanya mu gushyiraho guverinoma nshya.
Netanyahu yashimangiye umutekano wa Israel
Nyuma yo kumenya ibyavuye mu matora by’agateganyo, Netanyahu yagejeje ijambo ku bashyigikiye ishyaka rye rya Likud i Yeruzalemu, ashimangira ko Israel ifite amahirwe yo kurushaho gukemura ibibazo by’umutekano.
Yavuze ko igihugu cye gishobora gukorana na Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, mu guhangana n’icyo abona nk’iterabwoba rikomeye rituruka kuri Iran.
Netanyahu yanagarutse ku bikorwa bya gisirikare bya Israel, agaragaza ko umutekano w’igihugu ugomba gukomeza kuba imwe mu nkingi za politiki ye.
Ku rundi ruhande, Eisenkot yamushinje gushyira inyungu za politiki imbere y’umutekano w’igihugu.
Yasabye inzego zishinzwe umutekano gukomeza gukora inshingano zazo, zidashyira imbere inyungu z’ishyaka cyangwa iz’umunyapolitiki runaka.
Amashyaka mato ashobora kugira uruhare rukomeye
Kubera ko nta ruhande rwari rwabonye ubwiganze busobanutse, amashyaka mato ashobora kugira uruhare rukomeye mu biganiro byo gushyiraho guverinoma.
Amashyaka y’idini akomeye yo mu ruhande rw’iburyo, ayobowe na Itamar Ben-Gvir na Bezalel Smotrich, yari ateganyijwe kubona imyanya 13 yose hamwe mu ihuriro rya Netanyahu.
Amashyaka ahagarariye Abarabu na yo ashobora kugira uruhare mu kugena uruhande ruzabasha gushyiraho guverinoma.
Icyakora, Eisenkot yari yaragaragaje ko adashaka gushingira guverinoma ye kuri ayo mashyaka, ibintu bishobora kumugora mu gushaka ubwiganze.
Reuters yagaragaje ko kutabona ubwiganze bishobora no kugirira Netanyahu akamaro mu gihe ibiganiro by’amashyaka byaba bimaze igihe, kuko ashobora gukomeza inshingano zo kuyobora guverinoma y’agateganyo.
Abatoye bari benshi ugereranyije n’amatora yabanje
Komisiyo y’Amatora ya Israel yatangaje ko abaturage bitabiriye amatora bangana na 77.7%, umubare wavuzwe ko ari wo munini mu myaka irenga 20, ukaba warazamutseho hafi amanota arindwi ugereranyije n’amatora yo mu 2022.
Amatora yabaye mu gihe abaturage bagihanganye n’ingaruka z’igitero cya Hamas cyo ku wa 7 Ukwakira 2023, cyakurikiwe n’intambara muri Gaza ndetse n’ubushyamirane bwagutse mu karere, burimo n’ubwumvikane buke hagati ya Israel na Iran.
Netanyahu yanenzwe kubera ibibazo by’umutekano byabaye mbere y’igitero cya Hamas, mu gihe we yagaragaje ko ibikorwa bya gisirikare by’igihugu cye byafashije guhangana n’abanzi bacyo.
Uretse ibibazo by’umutekano, Netanyahu yari akomeje guhura n’ibirego bya ruswa amaze igihe ahakana.
Ese Israel ishobora kongera kujya mu matora?
Ibyavuye mu matora byari bitegerejwe kwemezwa burundu kuruyu wa Kane cyangwa ku wa Gatanu, hakurikijwe amakuru Reuters yatangaje ku wa 28 Ukwakira 2026.
Perezida wa Israel, Isaac Herzog, agomba kugirana ibiganiro n’abayobozi b’amashyaka kugira ngo hamenyekane umuntu ushobora guhabwa inshingano zo gushyiraho guverinoma.
Niba nta ruhande ruzabasha kubona ubwiganze bukenewe cyangwa gushyiraho ihuriro ry’amashyaka rishobora kuyobora igihugu, Israel ishobora kongera kujya mu matora.
Gusa, kugeza igihe ibiganiro n’ibarura ry’amajwi bizaba birangiye, ntibishoboka kuvuga ko Netanyahu yatsinzwe burundu cyangwa ko Eisenkot yamaze kumusimbura ku butegetsi.





