Ikilo kimwe cya kawa yihariye yo mu Rwanda cyagurishijwe amafaranga y’u Rwanda 670,000 mu cyamunara mpuzamahanga ya Best of Rwanda 2026, igiciro cyagaragaje amahirwe u Rwanda rufite yo gukomeza kumenyekanisha kawa yarwo no kongera agaciro kayo ku isoko mpuzamahanga.
Iyi kawa yakozwe na K-Organics Ltd, ikorera mu Karere ka Huye, mu Ntara y’Amajyepfo. Iri gurishwa ryagaragaje ko kawa ifite ubuziranenge bwo hejuru ishobora guhabwa agaciro kihariye n’abaguzi bo mu bihugu bitandukanye.
Nk’uko byatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Iterambere ry’Ibyoherezwa mu Mahanga bikomoka ku Buhinzi n’Ubworozi (NAEB), gitegura iri rushanwa, Best of Rwanda igamije gushakira kawa y’u Rwanda amasoko mashya, kuyihuza n’abaguzi mpuzamahanga no kongera amafaranga igihugu n’abayikora binjiza.
Kawa ya Huye yitwaye neza mu irushanwa
Mu irushanwa rya gatatu rya Best of Rwanda National Specialty Coffee Competition, K-Organics Ltd yagaragaye mu bakora kawa zifite ubuziranenge bwo hejuru.
Nk’uko NAEB yabitangaje mu makuru yasohoye ku irushanwa rya 2026, kawa ya K-Organics Ltd yatunganyijwe hakoreshejwe uburyo buzwi nka Anaerobic Natural yabonye amanota 90.74, iba iya mbere mu cyiciro cya kawa zatunganyijwe hakoreshejwe uburyo bwihariye.
Ibi bigaragaza uruhare rwo kunoza uburyo bwo guhinga, gusarura no gutunganya kawa mu kongera ubuziranenge bwayo no kuyihesha agaciro ku masoko mpuzamahanga.
Evariste Karangwa, nyiri K-Organics Ltd, yagaragaje ko kwita ku musaruro no gukoresha uburyo bwiza bwo gutunganya kawa ari ingenzi mu guteza imbere uru rwego no kuzamura imibereho y’abahinzi.
NAEB yatangaje ko gusarura imbuto za kawa zeze neza no kuzitunganya mu buryo bwitondewe biri mu bifasha kubona kawa yujuje ibisabwa n’abaguzi bashaka umusaruro wihariye.
Irushanwa ryitabiriwe n’abakora kawa baturutse mu gihugu hose
Nk’uko NAEB yabitangaje, mu irushanwa rya Best of Rwanda 2026 hakiriwe ingero 320 za kawa zaturutse mu bice bitandukanye by’u Rwanda, kugira ngo hasuzumwe izifite ubuziranenge bwo hejuru.
NAEB yatangaje ko kawa zasuzumwe n’impuguke mu gusuzuma no kuryoha kawa, hagamijwe gutoranya izihariye zishobora guhatana ku isoko mpuzamahanga.
Mu makuru yasohowe mbere y’icyamunara, NAEB yavuze ko kawa 25 ari zo zari zatoranyijwe mu ngero 320. Izi kawa zari zigamije guhabwa umwanya wo kumenyekana no kugurishwa ku baguzi bashaka kawa zidasanzwe.
Icyamunara cyari giteganyijwe ku wa 21 Ukwakira 2026 cyari kigamije guhuza abatunganya kawa bo mu Rwanda n’abaguzi bo mu mahanga, bityo kikabafasha kubona amasoko mashya no kongera agaciro k’umusaruro wabo.
Claude Bizimana, Umuyobozi Mukuru wa NAEB, yagaragaje ko guteza imbere kawa y’u Rwanda bisaba ubufatanye bw’abahinzi, abatunganya kawa, abohereza umusaruro mu mahanga n’abaguzi.
Kawa ni imwe mu nkingi z’ubukungu bw’u Rwanda
Kawa ni kimwe mu bihingwa by’ingenzi u Rwanda rwohereza mu mahanga, aho igira uruhare mu kwinjiza amadovize no guha abahinzi amahirwe yo kwiteza imbere.
Nk’uko NAEB yabitangaje muri raporo ku musaruro w’ibyoherezwa mu mahanga mu 2025, u Rwanda rwohereje mu mahanga toni 23,860 za kawa idahiye, zinjiza amadolari ya Amerika asaga miliyoni 148.6.
NAEB yatangaje ko amafaranga yinjijwe na kawa yiyongereyeho 65% ugereranyije n’umwaka wa 2024, mu gihe ingano yayo yoherejwe mu mahanga yiyongereyeho 39%.
Iyi mibare igaragaza ko urwego rwa kawa rukomeje kugira uruhare mu bukungu bw’igihugu, kandi ko kongera ubuziranenge no gushaka amasoko yishyura neza bishobora kurushaho kongera inyungu abahinzi n’abatunganya kawa babona.
Gahunda nka Best of Rwanda zifasha kumenyekanisha kawa y’u Rwanda ku baguzi bashaka umusaruro wihariye, aho guhatanira amasoko ashingira gusa ku bwinshi bwa kawa.
Ni iki abahinzi bakuramo?
Kugira ngo kawa igere ku rwego rw’ubuziranenge rushobora kuyihesha igiciro cyo hejuru, bisaba kwita ku murima, gusarura imbuto zeze neza, kuyitunganya ku gihe no kuyumisha mu buryo buboneye.
Nk’uko NAEB yabitangaje, uburyo bwo gusarura kawa zeze neza no gukurikiza amabwiriza meza mu kuyitunganya bifasha kubungabunga uburyohe n’ubuziranenge bwayo.
Iyo kawa yujuje ibisabwa ku masoko yihariye, abahinzi n’abatunganya kawa bashobora kubona amahirwe yo kugurisha ku baguzi bishyura ibiciro biri hejuru y’ibisanzwe.
Icyakora, igiciro cya 670,000 Frw ku kilo kivugwa muri iri gurishwa ntigikwiye gufatwa nk’igiciro gisanzwe cya kawa yose yo mu Rwanda. Ni ngombwa kandi kwemeza icyo giciro n’umubare wa kawa zagurishijwe mbere yo kubitangaza nk’amakuru yemejwe, kuko amakuru ya NAEB aboneka ku mugaragaro yemeza ingero 320 zasuzumwe na kawa 25 zatoranyijwe, ariko atagaragaza mu buryo bweruye igiciro cya 670,000 Frw ku kilo.
Mu gihe u Rwanda rukomeje gushaka kongera agaciro k’ibyo rwohereza mu mahanga, guteza imbere ubuziranenge bwa kawa, guhuza abahinzi n’abaguzi no gushora imari mu gutunganya umusaruro bishobora gufasha urwego rwa kawa kurushaho kugira uruhare mu iterambere ry’ubukungu bw’igihugu.





