Guhitamo umuntu muzabana ni umwe mu myanzuro ikomeye umuntu afata mu buzima. Ariko iyo umuntu akunda undi, umuryango we ukaba utamushyigikiye, bishobora kumushyira mu rujijo rwo guhitamo hagati y'urukundo afitiye uwo muntu n'ibyifuzo by'ababyeyi cyangwa abandi bo mu muryango.
Iki kibazo gishobora guteza amakimbirane hagati y'abakundana n'imiryango yabo, cyane cyane iyo ababyeyi babona ko uwo umwana wabo yahisemo atazabera urugo rwiza.
Hari ababyeyi bagaragaza impungenge zishingiye ku myitwarire y'uwo muntu, amateka ye, uko afata abandi cyangwa ubushobozi bwe bwo kubaka urugo. Ku rundi ruhande, uwamukunze ashobora kumva ko umuryango we utumva ibyiyumvo bye cyangwa utamuhaye umwanya wo kwihitiramo.
Impamvu umuryango ushobora kutemera uwo umuntu akunda
Impamvu zituma ababyeyi cyangwa abandi bo mu muryango batemera uwo umwana wabo ashaka kubana na we ziratandukanye.
Bamwe bashobora kuba bafite impungenge z'uko uwo muntu atazubaha uwo bashakanye, atazita ku nshingano z'urugo cyangwa ashobora kuzana amakimbirane mu muryango.
Abandi bashobora gushingira ku itandukaniro ry'imico, imyemerere, imibereho, ubukungu cyangwa imiryango abakundana bakomokamo.
Icyakora, hari igihe kutemera uwo umuntu akunda bishingira ku marangamutima, imyumvire cyangwa ibitekerezo bidafite ibimenyetso bifatika.
Ni yo mpamvu ari ngombwa gutandukanya impungenge z'ababyeyi zishingiye ku bintu bifatika n'izishobora kubangamira uburenganzira bw'umuntu bwo kwihitiramo uwo ashaka kubana na we.
Ubushakashatsi bugaragaza uruhare rw'umuryango mu mibanire y'abashakanye
Ubushakashatsi bwakozwe na Preshous Benjamin, Ju Ann Esther Park na Jared A. Durtschi, bwatangajwe mu kinyamakuru Journal of Marital and Family Therapy mu 2025, bwagaragaje isano iri hagati yo kwemerwa n'umuryango, amakimbirane hagati y'abashakanye n'ubwiza bw'imibanire yabo.
Abashakashatsi bakoresheje amakuru y'abashakanye 707, bakurikirana uko umubano wabo uhinduka mu myaka itatu kugeza kuri ine ya mbere bamaze gushyingiranwa.
Ibyavuye muri ubwo bushakashatsi byagaragaje ko kwemerwa kw'umugore n'umuryango w'umugabo nyuma y'ubukwe byari bifitanye isano no kugabanuka kw'amakimbirane hagati y'abashakanye nyuma y'amezi 18, ndetse n'ubwiza bw'imibanire yabo mu myaka yakurikiyeho.
Ibi bigaragaza ko uko umuryango wakira uwo umuntu yashakanye na we bishobora kugira uruhare mu mibereho y'urugo rushya. Icyakora, ubu bushakashatsi ntibuvuga ko kutemerwa n'umuryango bihita bisenya urugo cyangwa ko buri muryango ugira ingaruka zimwe.
Abahanga bashimangira ibiganiro no kubahana mu rukundo
Ishyirahamwe ry'Abanyamerika ry'Abahanga mu by'Imitekerereze (American Psychological Association - APA) rigaragaza ko uburyo abakundana baganira ku bibazo n'uko bakemura ibyo batumvikanaho bigira uruhare rukomeye mu mibereho y'umubano wabo.
APA isobanura ko gutega amatwi mugenzi wawe, kugerageza kumva uko abona ibintu no kwirinda kumushinja cyangwa kumunenga mu buryo bumukomeretsa bishobora gufasha mu gukemura amakimbirane.
Ku rundi ruhande, Ikigo cy'Abanyamerika cy'Abaganga b'Inzobere mu Buzima bw'Abagore (American College of Obstetricians and Gynecologists - ACOG) kigaragaza ko umubano mwiza urangwa no kubahana, kuvugisha ukuri, kuganira neza, ubwigenge n'uburinganire.
Ibi byerekana ko urukundo rudakwiye gushingira ku marangamutima gusa, ahubwo rukwiye kujyana no kubahana, kwizerana no kumva ko buri wese afite uburenganzira n'inshingano mu mubano.
Ese umuntu akwiye guhitamo urukundo cyangwa kumvira umuryango?
Nta gisubizo kimwe cyakwemezwa ko ari cyo gikwiye abantu bose bahuye n'iki kibazo. Icy'ingenzi ni ugusuzuma impamvu zituma umuryango udashyigikira uwo umuntu akunda.
Iyo ababyeyi bagaragaza ibimenyetso bifatika by'imyitwarire mibi, urugomo, uburiganya, guhohotera cyangwa kutubaha uwo bazabana, birakwiye ko umuntu abitekerezaho cyane mbere yo gufata icyemezo cyo kubana na we.
Ariko iyo kutemera uwo muntu bishingiye ku nkomoko ye, ku bukungu bwe cyangwa ku bindi bitekerezo bidafite ishingiro, ibiganiro bishobora gufasha buri ruhande kumva urundi.
Ibyo umuntu yakwitaho mbere yo gufata icyemezo
Hari ingingo z'ingenzi umuntu ukundana n'uwo umuryango we utashyigikiye akwiye gusuzuma:
Kumva impamvu z'ababyeyi: Ni ngombwa kubabaza impamvu nyakuri batemera uwo muntu no gusuzuma niba ibyo bavuga bifite ishingiro.
Kuganira n'uwo mukundana: Abakundana bakwiye kuganira ku mpungenge z'imiryango yabo no kureba niba bahuje intego z'ubuzima.
Kwirinda gufata icyemezo gihubukiwe: Urukundo ntirukwiye gutuma umuntu yirengagiza ibimenyetso byerekana ko umubano ushobora kuba utameze neza.
Gushaka umuhuza: Iyo ibiganiro hagati y'impande zombi bigoye, umuntu wizewe cyangwa inzobere mu bijyanye n'imibanire ashobora kubafasha mu gukemura uko kutumvikana.
Kureba ahazaza: Ni ngombwa gusuzuma niba abakundana bashobora gufatanya mu nshingano z'urugo no gukemura ibibazo bazahuranabyo.
