Imirwano ikomeje guhuza inzego z'umutekano n'imitwe yitwaje intwaro ifitanye isano n'uturere twa Oromia na Somali muri Ethiopia, imaze guteza ikibazo gikomeye cy'umutekano n'ubutabazi, aho abaturage barenga 50,000 bahungiye muri Kenya bashaka ubuhungiro.


Iyi mirwano yibasiye cyane umujyi wa Moyale, uherereye ku mupaka wa Ethiopia na Kenya, ndetse ikwira no mu duce twa Arero na Wachile mu majyepfo ya Ethiopia.


Amakuru mashya yatangajwe na Al Jazeera kuri uyu wa 17 Ugushyingo 2026 agaragaza ko umutekano ukomeje kuba muke, ibikorwa by'ubucuruzi n'ingendo bikaba bitarasubira uko byari bisanzwe.


Amakimbirane yongeye gukaza umurego tariki ya 18 Ukwakira 2026, nyuma y'uko ubuyobozi bw'akarere ka Somali bufunguye ibiro bishya mu gace ka Moyale kadahurizwaho ubuyobozi, bukanahazamura ibendera ry'ako karere.


Ibi byateje guhangana hagati y'abapolisi bo mu karere ka Somali n'abarwanyi bo mu bwoko bw'aba Oromo.


Iyi ntambara ifitanye isano n'amakimbirane amaze igihe hagati y'abaturage bo mu bwoko bw'aba Borana (Oromo) n'aba Garre (Somali), ashingiye ku mbibi z'ubuyobozi, ubutaka n'umutungo kamere.


Mu mirwano ya mbere, umukobwa w'imyaka 13 yarishwe, ibintu byarushijeho gukongeza umwuka mubi hagati y'izo mpande.


Ingaruka z'iyi mirwano ntizagarukiye muri Ethiopia, kuko abaturage benshi bahungiye muri Kenya.


Raporo y'Umuryango w'Abibumbye ishinzwe impunzi (UNHCR) n'izindi nzego z'ubutabazi igaragaza ko abantu bagera ku 50,000 bari bamaze kwambuka umupaka berekeza mu ntara ya Marsabit muri Kenya, kugeza mu ntangiriro z'Ugushyingo.


Abenshi muri abo bahunze ni abagore n'abana, bakaba bacumbikiwe mu mashuri, mu nyubako rusange, mu nkambi z'agateganyo no mu miryango y'abaturage bo muri Kenya.


Icyakora, ubwinshi bwabo bwateje ikibazo cy'ubucucike, kubura ibiribwa, amazi meza n'ubuvuzi.


Inzego z'ubutabazi zanagaragaje impungenge z'indwara zishobora gukwirakwira, zirimo iseru.


Ikibazo cy'umutekano cyageze no ku baturage ba Kenya batuye hafi y'umupaka.


Guverineri w'intara ya Marsabit, Mohamud Ali, yatangaje ko Abanyakenya bagera ku 10,000 na bo bahunze ingo zabo kubera amasasu n'ibindi bisasu byaguye ku butaka bwabo.


Yavuze kandi ko abantu babiri biciwe ku ruhande rwa Kenya n'amasasu yarasaga atarobanura, mu gihe abandi barenga 20 bakomeretse.


Ku wa 9 Ugushyingo, Minisitiri w'Intebe wungirije wa Kenya, Musalia Mudavadi, yatangaje ko yavuganye na mugenzi we wo muri Ethiopia, amusaba gufata ingamba zo kugarura umutekano no gushaka igisubizo kirambye cy'aya makimbirane.


Yavuze ko ubuyobozi bwa Ethiopia bwamuhaye icyizere ko buzashyiraho ingamba zo gusubiza ibintu mu buryo.


Nubwo hari ibikorwa byo gutanga ubutabazi, ikibazo kiracyakomeye.


Inzego z'ubutabazi zasabye inkunga ya miliyoni 8.9 z'amadolari kugira ngo zifashe abantu bagera ku 50,000 kubona ibiribwa, amazi, ubuvuzi n'aho kuba.


Kugeza kuri uyu wa 17 Ugushyingo, nta masezerano arambye yari yatangajwe hagati y'ubuyobozi bwa Oromia na Somali agamije gukemura amakimbirane y'imbibi z'uturere twombi.