Impunzi zicumbikiwe mu Nkambi ya Kigeme n’abaturage bayituriye mu Karere ka Nyamagabe bubakiwe ishuri ry’imyuga n’ubumenyingiro rya Tare, ryatwaye asaga miliyari 1,8 Frw, rigamije kubafasha kubona ubumenyi buzabafasha kwihangira imirimo no kwiteza imbere.
Iri shuri riherereye mu Kagari ka Gasarenda, Umurenge wa Tare, ryubatswe ku buso bwa metero kare 25.000, imirimo yo kuryubaka irangira mu Ukwakira 2026.
Ishuri rizakira abanyeshuri basaga 600
Imibare yatangajwe na Minisiteri ishinzwe Ibikorwa by’Ubutabazi (MINEMA) igaragaza ko iri shuri rizakira abanyeshuri basaga 600, barimo impunzi zirenga 120 n’abaturage basaga 450 bo mu gace riherereyemo.
Nibura 60% by’abanyeshuri rizakira bazaba ari abakobwa n’abagore, mu rwego rwo guteza imbere uburinganire no kongera uruhare rwabo mu burezi bw’imyuga n’ubumenyingiro.
Abaziga muri iri shuri bazahabwa amasomo mu mashami atatu arimo ikoranabuhanga mu bijyanye no gutunganya ibiti (Wood Technology), ikoranabuhanga mu nganda no gukora ibikoresho (Manufacturing Technology) ndetse n’ikoranabuhanga ry’amashanyarazi (Electrical Technology).
Ryubatswe ku nkunga ya Banki y’Isi
Iri shuri ryubatswe ku nkunga ya Banki y’Isi (World Bank), binyuze mu mushinga ugamije guteza imbere imibereho myiza n’ubukungu by’impunzi n’abaturage bazituriye, uzwi nka Socio-Economic Inclusion of Refugees and Host Communities (SEIRHC), uzwi kandi nka Jya Mbere Project.
Uyu mushinga ushyirwa mu bikorwa na MINEMA ku bufatanye n’Akarere ka Nyamagabe.
Ishuri rya Tare rifite ibyumba by’amashuri 12, inyubako y’ubuyobozi, ahatangirwa amahugurwa ngiro, igikoni, aho abanyeshuri bafatira amafunguro, ubwiherero, ikibuga cy’imikino ndetse n’uruzitiro ruzengurutse ikigo.
Abaturage bavuga ko rije gukemura ikibazo bari bafite
Bamwe mu baturage batuye hafi y’iri shuri bavuga ko ryari rikenewe kuko mbere urubyiruko rwagorwaga no kubona aho rwiga imyuga, bitewe n’intera rwagombaga gukora ndetse n’amafaranga yo gutega.
Mbwiruwumva Anasthase, uturiye iri shuri, yavuze ko abaturage bari bamaze igihe barisaba kuko bizeye ko rizafasha urubyiruko kubona ubumenyi buzabafasha kwiteza imbere.
Yagize ati “Iri shuri twari tumaze igihe turisaba, rije rikenewe ngo rizadufashe gusaza neza dusize abakiri bato bize umwuga wo kubafasha kwiteza imbere.”
Ingabire Brigitte, utuye mu Kagari ka Gasarenda, na we yavuze ko bishimiye iri shuri kuko rizagabanya ingorane ababyeyi bahuraga na zo zo gushakira abana amashuri yigisha imyuga kure y’aho batuye.
Ati “Twashimishijwe n’iri shuri, ryaje turyifuza kuko byasabaga ko imyuga bajya kuyiga kure, bikagora ababyeyi mu gutegera abana.”
Akarere ka Nyamagabe gakeneye urubyiruko rufite ubumenyi mu gutunganya ibiti
Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe w’agateganyo, Samvura Valens, yabwiye IGIHE ko iri shuri rije gufasha gukemura ikibazo cy’ibura ry’amahirwe y’urubyiruko yo kwiga imyuga ijyanye n’ibikenewe muri aka karere, by’umwihariko mu bijyanye no gutunganya ibikomoka ku biti.
Yavuze ko Nyamagabe ari akarere karimo amashyamba menshi, bityo ko hakenewe urubyiruko rufite ubumenyi mu bijyanye n’ububaji n’indi myuga ishingiye ku gutunganya ibiti.
Ati “Bakomeje kurisaba kenshi cyane, hari santere ya Gasarenda twenda no kuhashyira agakiriro, tuhafite urubyiruko rwinshi rurimo n’urw’impunzi mu gukemura ibibazo basanzwe bahura nabyo, bazigishwa amasomo y’ubumenyingiro yo kubafasha kwihangira imirimo.
Tugira amashyamba menshi, dukeneye kugira urubyiruko rwinshi rufite ubumenyi ku bikomoka ku biti nk’ububaji, bige amasomo abafasha guhita babona uko bahanga akazi.”
Samvura kandi yavuze ko mu myaka iri imbere bateganya kwagura iri shuri, hakongerwamo inyubako zizafasha abanyeshuri kubona aho bacumbika.
Yasabye urubyiruko n’abandi bazaryigamo kuritabira no gukoresha neza amahirwe ruzaba rubahaye, kugira ngo bahavane ubumenyi buzabafasha kwibeshaho no guteza imbere imiryango yabo.
Rizatangira kwakira abanyeshuri muri Nzeri 2027
Biteganyijwe ko iri shuri rizatangira kwakira abanyeshuri muri Nzeri 2027, nyuma yo kwemererwa n’Urwego rw’Igihugu rushinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi bw’Amashuri (NESA).
Mbere y’uko ritangira amasomo asanzwe, hateganyijwe amahugurwa y’igihe gito mu myuga imwe n’imwe, mu gihe bizaba byemejwe n’inzego zibifitiye ububasha kandi imyiteguro ikaba yarangiye.
Uretse impunzi zo mu Nkambi ya Kigeme n’abaturage ba Tare, iri shuri rizafasha n’urubyiruko rwo mu yindi mirenge yegereye aho ryubatswe, irimo Kitabi, Kamegeri, Gasaka, Uwinkingi na Kibilizi.
Indi nkuru wasoma: Menya indwara ituma abantu bashobora gukora imibonano mpuzabitsina basinziriye batabizi











