Hari abagabo bahangayikishwa no kugira amasohoro make, bibaza niba bishobora kugira ingaruka ku bushobozi bwabo bwo kubyara. Nubwo ingano y’amasohoro ishobora kugira uruhare mu mahirwe yo gusama, ubushakashatsi bugaragaza ko kuba menshi atari byo byonyine bigaragaza ubushobozi bw’umugabo bwo gutera inda.
Impuguke mu buzima zigaragaza ko kwita ku mirire, gukora siporo mu rugero, kwirinda ibiyobyabwenge no kwivuza indwara zishobora kwangiza imyanya y’imyororokere bishobora gufasha umugabo kurinda ubuzima bw’intangangabo no kongera amahirwe yo kubyara.
Imibare y’ubushakashatsi ku ngano y’amasohoro n’intangangabo
Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS), mu gitabo cyaryo cyo mu 2021, rigaragaza ibipimo bifasha abaganga gusuzuma ubuzima bw’amasohoro n’intangangabo.
Ubushakashatsi bwakorewe ku bagabo bagera ku 3,500 bari barashoboye gutera inda, bugaragaza ibipimo bikurikira:
Icyo ubushakashatsi bwapimye | Igipimo cyo hasi |
|---|---|
Ingano y’amasohoro asohoka rimwe | Mililitiro 1.4 |
Umubare w’intangangabo muri mililitiro imwe y’amasohoro | Miliyoni 16 |
Umubare w’intangangabo zose zisohoka rimwe | Miliyoni 39 |
Intangangabo zifite ubushobozi bwo kugenda | 42% |
Intangangabo zigana imbere | 30% |
Iyi mibare ni ibipimo ngenderwaho bifasha abaganga gusuzuma ubuzima bw’intangangabo. Gusa, ntivuga ko umugabo ufite intangangabo nke adashobora gutera inda cyangwa ko ufite nyinshi adashobora kugira ikibazo cy’ubugumba.
Ibyo umugabo yakora kugira ngo arinde ubuzima bw’intangangabo
Kurya indyo yuzuye
Kurya indyo yuzuye ni imwe mu ngamba zifasha umubiri kubona intungamubiri z’ingenzi mu mikorere yawo, harimo n’imikorere y’imyororokere.
Umugabo ashobora kwibanda ku biribwa birimo imboga, imbuto, ibinyampeke, ubunyobwa, ibishyimbo, amagi n’ibindi biribwa bikungahaye kuri poroteyine.
Ibi biribwa bifasha umubiri kubona intungamubiri zirimo zinc na folate, zifite uruhare mu mikorere isanzwe y’umubiri.
Gusa, nta biribwa byihariye byemejwe n’ubushakashatsi ko byongera ingano y’amasohoro cyangwa intangangabo ku buryo byonyine byakemura ikibazo cy’ubugumba.
Gukora siporo no kwirinda umubyibuho ukabije
Gukora siporo mu rugero no kwirinda umubyibuho ukabije bishobora gufasha umugabo kurinda ubuzima bw’imyororokere.
Amabwiriza y’ishyirahamwe ry’Abanyamerika ryita ku buzima bw’imyororokere (ASRM) n’ishyirahamwe ry’Abanyamerika ry’abaganga b’inzobere mu ndwara z’inkari n’imyororokere (AUA) agaragaza ko umubyibuho ukabije, kudakora siporo no kunywa inzoga nyinshi bishobora kugira ingaruka ku buzima bw’intangangabo.
Gusa, siporo ikabije cyangwa gukoresha imiti yongera imikaya irimo imisemburo ya steroid bishobora kugira ingaruka mbi ku ikorwa ry’intangangabo.
Kwirinda itabi n’ibindi biyobyabwenge
Kunywa itabi bishobora kugira ingaruka ku buzima bw’intangangabo.
Ubushakashatsi bwagaragaje ko abagabo banywa itabi bashobora kugira umubare w’intangangabo n’ubushobozi bwazo bwo kugenda biri munsi y’ubw’abandi batanywa itabi.
Ishyirahamwe ry’Abanyamerika ryita ku buzima bw’imyororokere rigaragaza ko ingaruka z’itabi ku buzima bw’intangangabo zishobora kwiyongera uko umuntu anywa itabi ryinshi.
Ni yo mpamvu abagabo bifuza kubyara bagirwa inama yo kwirinda itabi, ibiyobyabwenge n’imiti y’imisemburo batandikiwe n’abaganga.
Kwirinda ubushyuhe bukabije bwibasira amabya
Amabya ni yo akorerwamo intangangabo, kandi ubushyuhe bukabije bushobora kugira ingaruka ku ikorwa ryazo.
Umugabo ashobora kwirinda ubushyuhe bukabije bwibasira amabya, nko kumara igihe kinini mu mazi ashyushye cyane cyangwa mu bindi bihe bishobora gutuma amabya agira ubushyuhe bwinshi.
Gusa, nta bimenyetso bihagije byemeza ko kwambara ikariso runaka cyangwa kwirinda ubwoko runaka bw’imyenda byonyine byongera ingano y’amasohoro cyangwa amahirwe yo kubyara.
Kwivuza indwara zifata imyanya y’imyororokere
Indwara zimwe na zimwe zifata imyanya y’imyororokere zishobora kugira ingaruka ku ikorwa ry’intangangabo cyangwa ku bushobozi bwazo bwo kugenda.
Umugabo ufite ibimenyetso birimo ububabare mu mabya, kubyimba, kubabara igihe arimo kwihagarika cyangwa kugira amasohoro adasanzwe agirwa inama yo kwihutira kwivuza.
Kwivuza kare bishobora gufasha gukumira ibibazo bishobora kwangiza ubuzima bw’imyororokere.
Kwirinda gukoresha imiti yongera amasohoro utayandikiwe n’umuganga
Hari abagabo bakoresha imiti n’inyunganiramirire bavuga ko byongera ingano y’amasohoro cyangwa ubushobozi bwo kubyara.
Gusa, si imiti yose yemejwe ko ifite akamaro muri ibyo.
Amabwiriza ya AUA na ASRM agaragaza ko ibimenyetso ku nyunganiramirire n’imiti imwe n’imwe ikoreshwa mu kongera ubushobozi bwo kubyara bikiri bike.
Ni yo mpamvu umugabo ufite ikibazo cy’amasohoro make cyangwa intangangabo nke agirwa inama yo kubanza kwipimisha no kugisha inama umuganga mbere yo gukoresha imiti.
Kwipimisha amasohoro
Kugira amasohoro make ntibihita bisobanura ko umugabo adashobora kubyara. Ni yo mpamvu abagabo bafite impungenge ku buzima bw’intangangabo zabo bagirwa inama yo kwipimisha amasohoro.
OMS igaragaza ko gupima amasohoro ari imwe mu nzira zifasha gusuzuma ubuzima bw’imyororokere y’umugabo.
Umugabo n’umugore bamaze umwaka bakora imibonano mpuzabitsina idakingiye ariko batarasama, bagirwa inama yo kwitabaza abaganga kugira ngo basuzumwe. Iyo umugore afite imyaka 35 cyangwa irenga, bashobora kwitabaza abaganga nyuma y’amezi atandatu bagerageza gusama batarabigeraho.











